Een interessante snippet uit een artikel over ultrabewerkte voeding (zie bronvermelding)

De stille kaping van onze hersenen

Wat ultrabewerkte voeding met je doet en waarom wilskracht niet het probleem is.
We denken vaak dat voeding een kwestie is van discipline. Meer wilskracht. Minder toegeven. Gewoon betere keuzes maken. Maar wat als het probleem niet alleen in jou zit?

Steeds meer onderzoek laat zien dat ultrabewerkte voeding – producten met kunstmatige smaakversterkers, toegevoegde suikers, vetten en zouten – méér doen dan alleen calorieën leveren. Ze beïnvloeden ons brein.

En dat verandert het gesprek.

Hoe ultrabewerkte voeding ons brein activeert

Ultrabewerkte producten zijn niet toevallig “lekker”. Ze zijn ontworpen om precies de juiste combinatie van zoet, zout en vet te raken. Een zogenoemd bliss point. Die combinatie activeert ons beloningssysteem. Hetzelfde systeem dat dopamine afgeeft bij plezier en motivatie.

Dat betekent:

• Je krijgt sneller trek
• Je blijft makkelijker dooreten
• Je verzadiging wordt minder duidelijk
• Je verlangt sneller naar herhaling

Dit heeft weinig te maken met karakter. En veel met biologie.

Waarom stoppen zo lastig voelt

Veel cliënten zeggen tegen mij:
“Ik weet dat ik het niet moet eten, maar ik blijf eraan denken.”
Dat is geen zwakte. Dat is een brein dat geprikkeld wordt.

Ultrabewerkte voeding:

• Verteert snel
• Geeft snelle energie
• Laat je bloedsuiker pieken en dalen
• Verstoort je natuurlijke honger- en verzadigingssignalen

Je lichaam raakt gewend aan hoge prikkels. En alles wat ‘normaal’ is, voelt daarna minder interessant.

Wat dit betekent voor duurzaam afvallen

Als we dit begrijpen, verandert de aanpak. Duurzaam afvallen draait niet om streng zijn. Het draait om je omgeving slimmer maken. Dat betekent:

• Meer onbewerkte basisproducten
• Structuur in je eetmomenten
• Eiwitten en vezels prioriteit geven
• Minder blootstelling aan hyperprikkelende producten

Niet omdat je nooit meer iets mag. Maar omdat je je brein rust geeft. En rust maakt keuzes makkelijker.

Hoe kunnen we voeding classificeren

Onderzoekers gebruiken de NOVA-classificatie om voeding te categoriseren:

• Nova 1: Onbewerkt (fruit, groenten, noten)
• Nova 2: Minimaal bewerkt
• Nova 3: Bewerkt (bijvoorbeeld brood, yoghurt)
• Nova 4: Ultrabewerkt (producten met veel toevoegingen en kunstmatige samenstellingen, chips, frisdrank of fastfood)

Producten met een NOVA 4-classificatie zijn vaak zo ontworpen dat ze lekker blijven en je hersenen blijven prikkelen waardoor je sneller geneigd bent er meer van te eten.

Mijn visie als coach

Ik geloof niet in producten verbieden of demoniseren. Ik geloof in begrijpen. Als jij elke avond cravet naar iets zoets, is dat geen persoonlijk falen maar een combinatie van:

• Prikkelrijke voeding
• Vermoeidheid
• Stress
• Gewoonte

Wanneer we daar samen naar kijken, ontstaat er ruimte. En ruimte voelt heel anders dan schuld.

Reflectie

Kijk eens eerlijk naar je eigen week:

• Hoeveel van je voeding is puur en herkenbaar?
• Wanneer merk je dat je ‘meer wil blijven eten’?
• En wat gebeurt er als je je maaltijden rustiger en voedzamer opbouwt?

Niet om streng te zijn maar om inzicht te krijgen.

Bron: Artikel “Hoe de supermarkt ons eten veranderde”, Upfront (december ’25 / januari ’26).